“NHỚ NƯỚC ĐAU LÒNG CON QUỐC QUỐC”[1]

 

Do những hoàn cảnh và biến cố lịch sử khác nhau, nhiều người Việt Nam buộc phải giã từ đất mẹ, sống rải rác hầu như khắp nơi trên thế giới. Ở nơi xa xôi, họ không nguôi hướng về quê cha đất tổ, lòng canh cánh biết bao niềm thương nỗi nhớ. Dịp lễ Giáng Sinh vừa qua, tôi có dịp đi thăm vài gia đình người Hoà Lạc đang sống tại trời Âu, thiết tưởng cũng nên viết vài dòng để sẻ chia cùng bà con thân hữu.

 

 

Chuyện “ông Tây gia phả”

“Ông Tây gia phả” là tên gọi thân thương mà những người thân quen dành cho anh Trần Như Thế, hiện sống tại thành phố Marseille, Pháp.

Câu chuyện bắt đầu khi anh Thế về Việt Nam vào năm 2004. Những ngày đó anh có dịp trò chuyện nhiều với ông nội mình, cụ Phêrô Trần Văn Di, tức cụ Thơ Di. Anh cảm nhận được nỗi băn khoăn của ông nội về gia đình, về dòng họ. Anh hứa với ông nội sẽ thực hiện cuốn gia phả dòng họ. Cụ thơ Di rất mừng, nhưng không dám nghĩ rằng cháu mình có thể làm được công việc khó khăn ấy.

Thế rồi cụ Thơ Di qua đời vào ngày 30-11-2004. Lo tang ma cho ông nội xong, anh Thế trở lại Pháp và ngày 12-12-2004, anh bắt tay vào công việc như lời đã hứa. Anh liên tục gọi điện thoại về Việt Nam để hỏi thân phụ mình, ông Trần Văn Nghiêm, về những mối liên hệ họ hàng. Khi có dịp đi đây đi đó, anh tìm gặp những người trong dòng họ để hỏi han và ghi chép. Anh cũng liên tục gọi điện thoại đi khắp nơi trên thế giới bất cứ khi nào có chút manh mối về dòng họ. Cứ như thế những xấp tài liệu, những sổ ghi chép của anh nhiều dần, nhiều dần.

Sau khi đã ghi chép được tương đối đầy đủ gia phả họ nội, anh lại tiếp tục tìm kiếm và ghi chép gia phả họ ngoại cũng như những dòng họ ít nhiều có liên hệ với gia đình anh. Đến nay, anh đã có trong tay khá đầy đủ những tư liệu cần thiết để trong tương lai không xa sẽ ấn hành cuốn gia phả dòng họ.

 

Chuyện những giấc mơ nơi đất khách

Cũng trong chuyến đi Marseille, tôi được gặp anh Trần Văn Chung, anh trai anh Trần Như Thế.

Cùng đứng bên bờ biển Marseille khi hoàng hôn tím buông dần nơi chân trời, anh kể cho tôi nghe những kỉ niệm thời còn ở quê nhà và nghẹn ngào nhắc lại những chuyện vui buồn thời thơ ấu. Đã hơn 20 năm cư ngụ trên đất Pháp, có vợ con nhà cửa, anh vẫn luôn sống trong cảm giác của người sống trên đất khách. Đặc biệt hơn, trong hơn 20 năm qua, những giấc mơ của anh luôn là những giấc mơ về quê hương yêu dấu.

Cùng nhau dạo bước bên bờ biển trong cái lạnh cắt da khi thành phố đã lên đèn, anh nói với tôi về dự định trở về sống tại quê hương khi đến tuổi nghỉ hưu.

 

Na Uy, mùa đông không băng giá

Ngày 26-12, tôi đi thăm gia đình ba người thân: anh chị Vĩnh-Nhung, anh chị Luận-Nhạn và anh chị Hải-Ánh. Cách Paris hơn 2 giờ bay về cực bắc, thành phố Stavanger thường rất lạnh vào mùa đông. Tôi đã chuẩn bị đủ loại áo nhằm đối phó với mùa đông băng giá. Thế nhưng khi tới phi trường Sola, nhiệt độ ngoài trời là 7 độ C, tức là còn ấm áp hơn tại Paris.

Những ngày ở Stavanger tôi có dịp thăm nhiều gia đình, tham dự một số thánh lễ với cộng đồng người Việt tại đây. Những cuộc gặp gỡ để lại trong tôi nhiều ấn tượng thật đẹp.

Ấn tượng đầu tiên là các cháu nhỏ người Việt tại đây nói tiếng Việt rất giỏi. Khác với những đứa trẻ người Việt tôi từng gặp tại Pháp, các cháu ở Stavanger giao tiếp bằng tiếng Việt rất tự nhiên và thoải mái. Các bậc cha mẹ ở đây đã ý thức việc giữ gìn tiếng Việt và trong gia đình hầu như họ luôn sử dụng tiếng Việt để giúp con cái có thể nói tiếng Việt thành thạo.

Ấn tượng thứ hai là cộng đoàn người Công giáo tại Stavanger là một cộng đoàn sinh động và năng động. Các sinh hoạt cộng đoàn được duy trì đều đặn với những nét đẹp của cả truyền thống Việt Nam và Âu châu. Những nét đẹp đó có lẽ đã ươm mầm cho quyết định dấn thân cho Chúa của những người con từng sống trong cộng đoàn này. Đến nay, cộng đoàn đã cống hiến cho Hội Thánh một linh mục, một nữ tu và một chủng sinh.

Tôi từ giã Stavanger với biết bao lưu luyến. Người Việt ở đây thường gọi quê hương thứ hai của mình là “xứ sở lạnh giá”, nhưng với tôi Stavanger là xứ sở ấm áp tình người và tình Chúa.

Marseille và Stavanger cách xa nhau hàng mấy nghìn cây số, nhưng ở cả hai nơi tôi đều thấy một nét chung: hồn Việt luôn sống động và dòng máu Việt vẫn chảy tràn trề trong huyết quản của những người con xa xứ.

                                                                 Paris, 7-1-2007

                                                                       KIM ÂN